جمعى از نويسندگان
67
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
اين طريق بسيار صحيح است كه بايد فقط با ذكر كه همان توجه و ياد يكى از اسماء خداست . خاطر را دور كرد . قال الله تعالى : « انَّ الَّذين اتَّقوا اذا مَسَّهم طائفٌ مِنَ الشَّيطانِ تذَكَّروا فَاذا هُم مُبصرون . » « 1 » همانا آنان كه تقوا پيشه كرده اند ، زمانى كه وسوسه اى از سوى شيطان به آنان مىرسد ، متذكر مى شوند و در اين هنگام بينا مى گردند . « 2 » روايت دوم ) رويهى حضرت آقاى قاضى همانطورى كه ذكر شد بر اساس معرفت نفس بوده است ، در نتيجه براى نفى خواطر اول توجه به نفس را دستور مى دادند . بدين طريق كه سالك براى نفى خواهر بايد مقدار نيم ساعت يا بيشتر را در هر شبانه روز معين نموده و در آن وقت ، توجه به نفس خود بنمايد ، در اثر اين توجه ، رفته رفته تقويت نموده ، و خواطر از او نفى خواهد شد و رفته رفته معرفت نفس براى او حاصل شده و به وطن مقصود خواهد رسيد . ان شاء الله البته اكثر افرادى كه موفق به نفى خواطر شده و توانسته اند ذهن خود را پاك و صاف نموده و از خواطر مصفا كنند ، و بالاخره سلطان معرفت براى آنان طلوع نموده است در يكى از دو حال بوده است . اول : در حين تلاوت قرآن مجيد و التفات به خوانندهء آن ، كه چه كسى در حقيقت ، قارى قرآن است و در آن وقت بر آنان منكشف مى شده است كه قارى قرآن ، خداست ، جل جلاله . دوم : از راه توسل به حضرت ابى عبدالله الحسين ، زيرا ، آن خضرت را براى رفع حجاب و موانع طريق نسبت به سالكين راه خدا عنايتى عظيم است . « 3 » ج ) راه گذشتن از نفس امّاره حضرت آيت الله العظمى قاضى ( ره ) براى بسيارى از بيمارى هاى روحى و روانى ، كه در موارد ذكر شده در فوق الذكر و بسيارى ديگر از برنامه هاى سلوكى خود از دستورات و اذكار صادره از ائمهى معصومين عليهم السلام استفاده مى نمودند ، مثلا : براى گذشتن از نفس اماره و خواهشهاى مادى و طبعى و شهوى و غضبى كه غالبا از كينه و حرص و شهوت و غضب و زياده روى در تلذذات بر مىخيزد ، [ مرحوم قاضى ] روايت عنوان بصرى را دستور مىدادند به شاگردان و تلامذه و مريدان سير و سلوك الى الله ، تا آن را بنويسند و بدان عمل كنند ، يعنى يك دستور اساسى و مهم ، عمل طبق مضمون اين روايت بود . و علاوه بر اين ، مىفرمودند : بايد آن را در جيب خود داشته باشند و هفتهاى يكى دوبار آن را مطالعه نمايند . « 4 »
--> ( 1 ) - يادنامهى استاد شهيد مرتضى مطهرى ، ج 1 ، ص 239 ( 2 ) - سوره اعراف ، آيه 201 ( 3 ) - علامه تهرانى ، رسالهى لب اللباب ، ص 148 ( 4 ) - علامه تهرانى ، رساله لب اللباب ، ص 158